بررسی تطبیقی نبوی دانستن الفاظ وحی قرآنی از منظر نصرحامد ابوزید و تحلیل آن براساس مبانی علامه طباطبایی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی جامعه المصطفی و رئیس مدرسه تفسیر

2 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی جامعه المصطفی العالمیه

چکیده

مسئلۀ الهی بودن متن و الفاظ قرآن کریم از مهم‌ترین مبانی وحی‌شناسی اسلامی است، به اعتقاد عموم صاحب نظران قرآنی، خداوند الفاظ و معانی آیات را بر پیامبر نازل فرموده، در نتیجه لفظ ومعنای قرآن هر دو الهی است. در دوران معاصر، روشن‌فکرانی چون نصرحامد ابوزید آرای چالش برانگیزی درباره ماهیت وحی ازجمله، نبوی دانستن الفاظ قرآن بیان کردند، ابوزید برای اثبات این انگاره به آیات قرآن، اختلاف قرائات، ناسخ ومنسوخ، ادله کلامی مبنی بر امکان نداشتن تکلم خداوند و نزول تدریجی قرآن، استدلال کرده است. پژوهش حاضر با روشی تحلیلی و انتقادی به نقد این مبنای وحی شناختی ابوزید براساس مبانی وحی‌شناسی علامه طباطبایی می‌پردازد و روشن می‌کند، آیات متعددی الفاظ ومعانی قرآن را الهی می‌داند. اختلاف قرائتی که موجب تحریف یا تناقض در قرآن باشد، قابل قبول نیست. تبیین صحیح نسخ، مستلزم تناقض و جهل در خداوند نیست. صفت متکلم براساس ادله عقلی و نقلی ثابت است و حکمت نزول تدریجی قرآن تعلیم و تربیت جامعه بوده و تعامل قرآن با زمانه، تعاملی فعالانه ونه منفعلانه است. درنتیجه باید گفت وحی قرآنی هم در ناحیه لفظ و هم معنا، دارای ماهیتی الهی است و نه نبوی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Theory of "Creation of the Words of the Holy Qur'an by the Prophet" from the Perspective of Nasr Hamid Abu Zayd and the Analysis of this Theory Based on the Doctrines of Allameh Tabatabai

نویسنده [English]

  • mohammadreza haghighatsemnani 2
2 Student of Comparative Interpretation
چکیده [English]

The issue of the divinity of the text and words of the Holy Qur'an is one of the most important foundations of "knowledge of revelation" in Islam. According to many Qur'anic scholars, God has revealed the words and meanings of the verses to the Holy Prophet, as a result, the words and meaning of the Holy Qur'an are both divinely, but in the contemporary period, open-minded such as Nasr Hamid Abu Zayd expressed challenging views on "what revelation is", including "creation of the words of the Holy Qur'an by the Prophet". To prove this view, Abu Zayd has argued with the verses of the Holy Qur'an, the differences of the Qur’anic readings, the abolisher and the abrogated, theological reasons based on the impossibility of God speaking and the gradual descent of the Holy Qur'an. The present study critiques this view by analytical-critical method, based on the principles of Allameh Tabatabai .As a result, it should be said: Quranic revelation, both in terms of word and meaning, has a divine nature and not a prophetic one.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creation of the Words of the Holy Qur'an
  • Revelation
  • Nature of Revelation
  • Nasr Hamed Abu Zayd
  • Allameh Tabatabai