مطالعات اندیشه معاصر مسلمین

مطالعات اندیشه معاصر مسلمین

تبیین نظریه مقاومت در چارچوب تجدد اسلامی و مرابطه مقدس از منظر طه عبدالرحمن

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام، قم، ایران
2 استادیار دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام، قم، ایران
چکیده
مقاومت در برابر قدرت‌های سلطه‌گر در طول تاریخ وجود داشته است، اما امروزه این چالش نسبت به ایران و کشورهای اسلامی بیشتر شده است. طه عبدالرحمن، فیلسوف مراکشی، یکی از اندیشمندان اسلامی است که در حوزه مقاومت نظریه‌پردازی کرده است. او برای تبیین نظریه مقاومت، خوانشی نوین از مدرنیته ارائه داده و با تدوین چارچوبی نظری و جدید برای مقاومت، آن را کنشی مدرن می‌داند. او به چرایی درگیری‌های جهان اسلام و شکل‌گیری مقاومت در جوامع اسلامی می‌پردازد و از این طریق، نظریه مقاومت را تبیین می‌کند. کتاب‌های طه درباره مقاومت به فارسی ترجمه نشده‌اند و درباره دیدگاه‌های او نسبت به مقاومت، پیشینه‌ای وجود ندارد. روش این تحقیق، تحلیل محتوای کیفی آثار مختلف طه است. هدف ما دستیابی به نظریه طه در زمینه مقاومت است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مقاومت به‌مثابه مرزبانی از تمدن اسلامی است؛ به‌طوری‌که این کنش با دفاع از مبانی معرفتی شروع شده و به مبارزه مسلحانه برای نگهبانی از مرزهای سرزمینی ختم می‌شود. مقاومت باید از درون جامعه برآید و مبتنی بر اجتهاد باشد و دارای پایگاه مردمی باشد و با میراث تاریخی جامعه پیوند داشته باشد و موفقیت مقاومت در گرو پایبندی به اصولی مانند معیت الهی و ولایت فقیه است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Explaining the Theory of Resistance within the Framework of Islamic Modernity and Sacred Murabatah from the Perspective of Taha Abdurrahman

نویسندگان English

Mohamed hemmati 1
ali asghar eslami tanha 2
1 PhD student at Baqir-ul-Ulum University, Qom, Iran
2 Assistant Professor, Baqir-ul-Ulum University, Qom, Iran
چکیده English

Resistance against hegemonic powers has existed throughout history, but this challenge has become increasingly pronounced for Iran and other Islamic countries. Taha Abdurrahman, a Moroccan philosopher, is among the Muslim thinkers who have developed theoretical perspectives on resistance. By offering a new interpretation of modernity and developing a theoretical framework for resistance, he conceptualizes resistance as a modern form of action. He examines the causes of conflicts in the Islamic world and the emergence of resistance in Muslim societies. His works on resistance have not been translated into Persian, and his theory of resistance has received little scholarly attention in Persian-language research. This study aims to reconstruct Taha Abdurrahman's theory of resistance through qualitative content analysis of his writings. The findings indicate that resistance constitutes a form of safeguarding Islamic civilization, beginning with the defense of its epistemological foundations and extending to armed struggle to protect territorial borders. Resistance must emerge from within society, be grounded in ijtihad, enjoy popular support, and remain connected to the community's historical heritage. Its success depends on adherence to principles such as divine accompaniment and the guardianship of the Islamic jurist (Wilayat al-Faqih).

کلیدواژه‌ها English

Resistance
Islamic Modernity
Sacred Murabatah
Taha Abdurrahman